Đà Nẵng và Quảng Nam sáp nhập hình thành siêu đô thị mới ở miền Trung

Không còn tỉnh Quảng Nam, chỉ có một thành phố Đà Nẵng rộng 11.800 km² cùng 94 đơn vị hành chính là kết quả của cuộc sáp nhập địa giới hành chính lớn nhất Việt Nam giai đoạn 2025. Có thể thấy, Đà Nẵng sẽ chuẩn bị khoác lên mình một dáng hình mới với những điều chỉnh về địa giới và quy mô phát triển cụ thể. GÓC ĐÓ ĐÂY sẽ cùng bạn đi qua những thay đổi đang dần hiện hữu trên bản đồ vùng đất này.

Bản đồ hành chính Đà Nẵng sẽ thay đổi thế nào sau sáp nhập?

Từ giữa năm 2024, đề án sắp xếp lại các tỉnh, thành được Trung ương bàn thảo và đến tháng 6/2025, Quốc hội chính thức thông qua. Theo đó, cả nước sẽ giảm từ 63 xuống còn 34 đơn vị hành chính cấp tỉnh. Trong bức tranh tổng thể ấy, Đà Nẵng và Quảng Nam trở thành một trong những địa phương trọng điểm của quá trình sáp nhập.

Theo phương án đã phê duyệt, hai địa phương sẽ hợp nhất thành một đơn vị hành chính mới mang tên là “Thành phố Đà Nẵng”, có diện tích hơn 11.800 km² với dân số khoảng 3 triệu người. Địa giới mới sẽ kéo dài từ đèo Hải Vân đến Cù Lao Chàm, từ Hội An, Tam Kỳ cho đến cả khu vực Chu Lai – vùng công nghiệp chiến lược của miền Trung. Việc hợp nhất không chỉ gộp ranh giới, mà còn kết nối hệ thống hạ tầng, kinh tế, dịch vụ hai địa phương vào một cấu trúc phát triển chung.

Cụ thể, sau khi sáp nhập, đơn vị hành chính mới sẽ tổ chức lại bộ máy quản lý cấp xã như sau:

• 23 phường, phần lớn hình thành trên cơ sở các khu vực đô thị trung tâm hiện nay và các vùng lõi đô thị thuộc Đà Nẵng cũ, Hội An, Điện Bàn, Tam Kỳ.

• 70 xã, bao gồm các vùng nông thôn, miền núi, hải đảo mở rộng trên toàn bộ địa giới cũ của Quảng Nam và vùng ven Đà Nẵng.

• 1 đơn vị đặc khu hành chính: Hoàng Sa, tiếp tục duy trì theo mô hình đặc thù như hiện nay.

Bộ máy vận hành Đà Nẵng sẽ thay đổi ra sao sau khi các vùng đất hợp nhất?

Việc hợp nhất không chỉ thay đổi địa giới, mà còn tái cấu trúc lại toàn bộ hệ thống quản lý hành chính từ cấp tỉnh đến cơ sở. Sau sáp nhập, các cơ quan, sở ngành từng vận hành riêng tại hai địa phương sẽ được sắp xếp lại, loại bỏ những đầu mối trùng lặp để bộ máy trở nên tinh gọn hơn. Trung tâm hành chính cấp tỉnh vẫn đặt tại khu vực trung tâm Đà Nẵng như hiện nay. Các quận, huyện mới sẽ hình thành trên cơ sở mở rộng và sắp xếp lại các đơn vị hiện hữu, bảo đảm thuận lợi trong quản lý dân cư và phát triển hạ tầng.

Về lâu dài, hệ thống dịch vụ công từ giáo dục, y tế, giao thông đến hạ tầng kỹ thuật cũng sẽ được quy hoạch trên quy mô toàn vùng. Khu vực Tam Kỳ, Chu Lai tiếp tục phát triển công nghiệp, logistics; Hội An giữ vai trò đô thị du lịch di sản; Đà Nẵng phát huy thế mạnh trung tâm tài chính, công nghệ, giáo dục và y tế vùng duyên hải miền Trung. Bộ máy mới được kỳ vọng sẽ vận hành hiệu quả hơn nhờ giảm tầng nấc trung gian, thu gọn biên chế, tiết kiệm chi phí hành chính, đồng thời mở rộng dư địa phát triển kinh tế – xã hội trên nền tảng liên kết vùng rộng hơn trước.

Vì sao Đà Nẵng cần phải thực hiện những đợt hợp nhất hành chính quy mô lớn?

Việc sáp nhập không chỉ đơn thuần là gộp địa giới, mà xuất phát từ yêu cầu tinh gọn bộ máy, tiết kiệm nguồn lực và tạo dư địa phát triển dài hạn. Đây cũng là mục tiêu chung của toàn bộ đề án sắp xếp đơn vị hành chính trên cả nước. Trước hết, việc hợp nhất giúp loại bỏ tình trạng trùng lặp bộ máy giữa hai cấp tỉnh liền kề. Thay vì mỗi nơi đều duy trì đầy đủ hệ thống sở, ngành với biên chế, trụ sở riêng biệt, bộ máy mới sẽ tinh giản đáng kể các đầu mối quản lý. Theo tính toán, việc sáp nhập toàn quốc có thể giúp giảm hàng chục nghìn biên chế và hơn 4.200 trụ sở hành chính.

Bên cạnh đó, sáp nhập cũng giúp tiết kiệm chi phí vận hành lâu dài. Ước tính trong giai đoạn 2026–2030, ngân sách có thể tiết kiệm khoảng 190.500 tỷ đồng nhờ giảm chi lương, giảm đầu tư trụ sở mới và các khoản chi thường xuyên khác. Nhưng quan trọng hơn, khi ranh giới hành chính không còn là rào cản, cả vùng duyên hải miền Trung sẽ có điều kiện phát triển hài hòa và đồng bộ hơn. Các tuyến giao thông, khu công nghiệp, cảng biển, dịch vụ du lịch… sẽ được quy hoạch trên quy mô toàn vùng, tạo thành một cấu trúc liên kết thống nhất, thay vì chia cắt như trước đây.

Sáp nhập hành chính Đà Nẵng có giúp bộ máy vận hành hiệu quả hơn không?

Việc hợp nhất không chỉ nhằm đơn thuần gộp địa giới mà còn hướng tới xây dựng bộ máy hành chính tinh gọn và vận hành hiệu quả hơn. Trước đây, hai địa phương duy trì hai hệ thống sở, ngành gần như giống nhau với đội ngũ biên chế, trụ sở và bộ máy quản lý riêng biệt, dẫn đến sự chồng chéo và tiêu tốn nguồn lực không nhỏ.

Sau sáp nhập, các đầu mối trùng lặp sẽ được thu gọn, giúp giảm đáng kể số lượng cơ quan, đơn vị quản lý. Hệ thống bộ máy hành chính hai cấp sẽ vận hành theo hướng tinh giản, rút ngắn tầng nấc trung gian, từ đó giảm tải chi phí vận hành và tăng khả năng phối hợp liên vùng. Thay vì phải chia nhỏ nguồn lực cho từng tỉnh, giờ đây toàn bộ khu vực sẽ được hoạch định và điều phối tập trung, đồng bộ hơn trong các lĩnh vực giáo dục, y tế, hạ tầng, giao thông và phát triển kinh tế.

Việc tinh giản bộ máy không chỉ giảm gánh nặng ngân sách mà còn tạo điều kiện nâng cao chất lượng đội ngũ, tránh phân tán nguồn lực và mở ra dư địa để tái đầu tư vào các lĩnh vực then chốt phục vụ phát triển dài hạn.

Người dân Đà Nẵng sẽ đối mặt với những thay đổi gì sau khi địa giới sáp nhập?

Với người dân, sáp nhập không làm thay đổi ngay quyền lợi hay nghĩa vụ trong đời sống hằng ngày. Các giấy tờ như căn cước công dân, sổ hộ khẩu, giấy đăng ký xe, sổ đỏ… vẫn tiếp tục có hiệu lực nếu còn hạn sử dụng, không bắt buộc phải đổi ngay sau khi địa giới thay đổi. Việc điều chỉnh thông tin địa chỉ hành chính chỉ thực hiện khi người dân làm lại giấy tờ mới hoặc đến kỳ đổi định kỳ. Trường hợp cần cập nhật thông tin theo địa giới mới, cơ quan chức năng cũng sẽ hỗ trợ miễn toàn bộ các khoản phí, lệ phí liên quan.

Trong sinh hoạt thường nhật, phần lớn quyền lợi vẫn giữ nguyên: trẻ em vẫn đến trường cũ, người dân tiếp tục khám bệnh tại cơ sở y tế quen thuộc, các thủ tục hành chính vẫn thực hiện tại địa phương như trước. Khác biệt lớn nhất có lẽ chỉ là khi bước vào trụ sở phường, huyện, nhiều bảng tên mới dần được thay thế để đồng bộ theo đơn vị hành chính sau sáp nhập.

Dù địa giới có thay đổi, nhưng nhịp sống quen thuộc vẫn tiếp tục trên những nẻo đường ven sông Hàn, những đêm đèn lồng rực sáng ở Hội An hay những buổi bình minh trên bãi Mỹ Khê. Và khi thành phố mở rộng khoác lên mình dáng hình mới, có lẽ điều giữ chân người ta vẫn là những điều rất cũ: hơi thở quen thuộc của biển, của phố cổ, của ký ức nằm lại trong từng mái ngói và mỗi nhịp sống thường ngày.

Những đổi thay trên bản đồ chỉ mới là những lát cắt đầu tiên trong hành trình định hình lại dáng hình các vùng đất. Hãy theo dõi Góc Đó Đây để cùng đi tiếp qua những lát cắt mới ấy, từ Hội An, Hà Nội, TP.Hồ Chí Minh cho đến những vùng đất khác đang âm thầm chuyển mình trong bản đồ mới của đất nước.