Cà phê hiếm nhất thế giới, Racemosa, lần đầu tiên có mặt tại Việt Nam!
Tạm quên Gesha đi. Giới cà phê đặc sản Việt Nam đang chấn động trước một cái tên gần như bị lãng quên: Coffea Racemosa – một loài cà phê hoàn toàn riêng biệt, được mệnh danh là hiếm nhất hành tinh.
Trong một động thái tiên phong, XLIII Coffee đã trở thành thương hiệu đầu tiên và duy nhất tại Việt Nam chính thức nhập khẩu và giới thiệu loài cà phê này đến giới mộ điệu. Với sản lượng toàn cầu ước tính dưới 500kg/năm và nằm trong Sách Đỏ IUCN về các loài bị đe dọa, lô hàng cực kỳ giới hạn này được xem là một sự kiện quan trọng, đánh dấu một cột mốc mới cho văn hóa cà phê đặc sản trong nước.
Giải mã “báu vật” Racemosa, lí do quý hiếm nhất thế giới
Để hiểu sự quý hiếm của Racemosa, chúng ta phải hiểu nó không phải là một giống (variety) lai tạo như Gesha (vốn thuộc Arabica). Đây là một loài (species) hoang dã, cổ xưa, một nhánh hoàn toàn khác trên cây phả hệ cà phê.
Sự hiếm có của nó đến từ nhiều yếu tố khắc nghiệt:
- Môi trường sống tuyệt diệt: Racemosa gần như chỉ được tìm thấy hoang dã trong một vành đai rừng ven biển siêu hẹp (chưa đến 150 km²) giữa Mozambique và tỉnh KwaZulu-Natal của Nam Phi. Nó là một loài cây được bảo vệ nghiêm ngặt.
- Năng suất gần như bằng không: Đây là lý do nó bị lãng quên. Các nhà nghiên cứu ước tính, phải cần 6 cây Racemosa mới cho ra năng suất bằng 1 cây Arabica. Một số báo cáo cho thấy một cây trưởng thành chỉ cho vỏn vẹn 100g quả, tương đương… 10g cà phê nhân mỗi năm.
- Thách thức chế tác “bất khả thi”: Hạt Racemosa có kích thước siêu nhỏ, chỉ bằng 1/3 hạt Arabica, nhỏ như hạt đậu lăng. Chúng lọt qua mọi kẽ hở của các máy móc tiêu chuẩn, khiến việc thu hoạch, sơ chế và rang xay trở thành một cơn ác mộng thủ công. Các xưởng rang cao cấp trên thế giới tiết lộ họ phải dùng cả ống nghe y tế (stethoscope) để áp vào máy rang, cố gắng nghe tiếng “crack” (tiếng nổ) đầu tiên vô cùng nhỏ của hạt.
Đặc tính kì diệu của “cà phê không gây say”
Nếu sự hiếm có khiến Racemosa trở nên đắt đỏ, thì đặc tính sinh học của nó mới là thứ khiến nó trở nên “kỳ diệu”.
Tin chấn động nhất cho người tiêu dùng chính là: Racemosa có hàm lượng caffeine tự nhiên siêu thấp.
Các phân tích cho thấy Racemosa chỉ chứa 0.38% – 0.83% caffeine. Để dễ hình dung, con số này chưa bằng một nửa (1/2) Arabica và chỉ bằng một phần tư (1/4) Robusta.
Điều này có ý nghĩa gì? Đây chính là “Decaf của tự nhiên”. Những người nhạy cảm với caffeine, những người muốn thưởng thức một ly cà phê tinh tế vào buổi tối mà không lo mất ngủ, giờ đây có thể trải nghiệm hương vị nguyên bản nhất mà không cần hạt cà phê phải trải qua bất kỳ quy trình khử caffeine công nghiệp nào (vốn thường làm mất đi hương vị).
Hương vị của Racemosa có thể làm “đảo lộn” hiểu biết
Vì là một loài riêng biệt, Racemosa phá vỡ mọi hiểu biết cũ của chúng ta về phổ vị cà phê. Hãy quên đi vị sô-cô-la, caramel hay trái cây quen thuộc của Arabica. Racemosa mang đến một thế giới hương vị hoàn toàn khác, được mô tả là vô cùng phức hợp và thanh tao.
Các chuyên gia thử nếm trên thế giới mô tả nó tinh tế “như trà”, phảng phất mùi “gỗ rừng, bạc hà, cam thảo và một chút khói”, xen lẫn hương “hoa, vỏ cacao”, và thậm chí là các nốt hương thảo mộc độc đáo như “hương thảo và cỏ xạ hương” (rosemary, thyme).
Nếm Racemosa không phải là uống một tách cà phê, đó là một trải nghiệm để “giải mã” một quang phổ hương vị mới của tự nhiên.
Đây hoàn toàn có thể là một dấu mốc định nghĩa lại tương lai ngành cà phê!
Tại sao thương hiệu XLIII Coffee lại theo đuổi một loại cà phê vừa hiếm, vừa đắt, vừa khó chế biến như vậy? Câu trả lời nằm ở tầm nhìn, ở câu chuyện lớn hơn đằng sau hạt cà phê: Tương lai của ngành cà phê.
Ngành công nghiệp cà phê đang đứng trước nguy cơ hiện hữu. Các nhà khoa học cảnh báo biến đổi khí hậu có thể xóa sổ 50% diện tích trồng Arabica toàn cầu vào năm 2050. Arabica là một loài cây “mỏng manh”, cần khí hậu mát mẻ, độ cao và lượng mưa ổn định.
Nhưng Racemosa thì không. Nó là một “chiến binh”. Nó phát triển mạnh ở vùng ven biển nóng, khô, đất cát, chịu được hạn hán và nhiệt độ cao mà Arabica không thể sống sót. Racemosa chính là “hồ chứa di truyền”, là chiếc chìa khóa quý giá để các nhà khoa học lai tạo, tạo ra các giống cà phê của tương lai – những giống cà phê vừa ngon, vừa có khả năng chống chịu với khí hậu khắc nghiệt.
Việc XLIII Coffee mang Racemosa về Việt Nam không chỉ là một hành động thương mại. Nó là một hành động bảo tồn, đúng với triết lý “Bảo vệ nguồn cội” (Protect the origin) của thương hiệu. Bằng cách tạo ra giá trị kinh tế cho loài cây này, chúng ta đang khuyến khích việc bảo vệ và tái canh tác nó, góp phần gìn giữ đa dạng sinh học cho tương lai.
Có nên trải nghiệm một lần trong đời?
Sự xuất hiện của Racemosa tại Việt Nam không chỉ là tin vui cho giới sành cà phê, mà là một sự kiện văn hóa ẩm thực. Nó đánh dấu việc Việt Nam chính thức có mặt trên bản đồ của những quốc gia được trải nghiệm loại cà phê hiếm nhất thế giới.
XLIII Coffee thông báo lô hàng Racemosa Sukkot với số lượng cực kỳ giới hạn này sẽ chỉ được phục vụ tại hai thị trường trọng điểm là Hà Nội (Flagship Hoàn Kiếm) và TP. Hồ Chí Minh (Chi nhánh Pasteur và Thảo Điền).
Hãy thử đi, một trải nghiệm gần như “một lần trong đời” để nếm thử cả lịch sử và tương lai của cà phê. Cơ hội để sở hữu “báu vật” này sẽ rất giới hạn và dự kiến sẽ hết trong thời gian ngắn.
——————————–
(*) Hình ảnh được thu thập từ XLIII Coffee
Bài viết liên quan: