Có gì bên trong Bảo tàng Điêu khắc Chăm?

Tọa lạc tại trung tâm thành phố biển Đà Nẵng, Bảo tàng Điêu khắc Chăm là một công trình kiến trúc – nghệ thuật mang dấu ấn giao thoa văn hóa độc đáo. Với lịch sử hơn 100 năm hình thành và phát triển, bảo tàng không chỉ là điểm đến văn hóa hấp dẫn mà còn là “cuốn sử sống” về một giai đoạn vàng son của miền Trung Việt Nam.

Giới thiệu về Bảo tàng Điêu khắc Chăm

Bảo tàng Điêu khắc Chăm, tên đầy đủ là Bảo tàng Điêu khắc Chăm Pa, hay còn được biết đến với tên gọi xưa là Cổ viện Chàm, được thành lập từ đầu thế kỷ 20. Đây là bảo tàng chuyên đề đầu tiên và duy nhất ở Việt Nam trưng bày các tác phẩm điêu khắc Chăm cổ – đồng thời cũng là nơi lưu giữ bộ sưu tập hiện vật Chăm Pa lớn nhất thế giới hiện nay.

Vị trí, giờ mở cửa, giá vé và dịch vụ cần biết

Địa chỉ: Số 02 đường 2 Tháng 9, phường Hải Châu, Đà Nẵng (đối diện Trung tâm Truyền hình Việt Nam khu vực Miền Trung). Có chỗ đậu xe cho cả ô tô và xe máy.

Giờ mở cửa:

• Sáng: 7h30 – 11h00
• Chiều: 13h00 – 17h00

(Mở cửa tất cả các ngày, kể cả Lễ, Tết)

Giá vé tham quan:

Người lớn: 60.000 VNĐ/lượt

Sinh viên: 10.000 VNĐ/lượt (xuất trình thẻ)

Ngoài ra, Bảo tàng Điêu khắc Chăm còn miễn phí vé vào 3 dịp lễ lớn trong năm: 29/03 (kỷ niệm Giải phóng Đà Nẵng), 07/04 (Giỗ tổ Hùng Vương) , 02/09 (Quốc khánh).

Các dịch vụ hỗ trợ tham quan:

Bảo tàng Điêu khắc Chăm có hai hình thức thuyết minh nhằm mang đến trải nghiệm phong phú hơn cho khách tham quan.

Thuyết minh tự động (Audio Guide) miễn phí hỗ trợ ba ngôn ngữ: Việt, Anh và Pháp. Khách chỉ cần kết nối vào wifi bảo tàng, truy cập vào chamaudio.com hoặc quét mã QR bên cạnh hiện vật để nghe giải thích chi tiết.

Với các đoàn từ năm người trở lên, có thể lựa chọn thuê hướng dẫn viên nói tiếng Việt, Anh hoặc Pháp. Đối với yêu cầu tiếng nước ngoài, cần đăng ký trước tối thiểu 3 ngày. Thời gian tiếp nhận đoàn kết thúc trước 10h sáng và 16h chiều để đảm bảo lịch trình.

Hành trình hơn 100 năm hình thành và phát triển

Khởi nguồn từ công viên Tourane và tầm nhìn của người Pháp

Lịch sử Bảo tàng Điêu khắc Chăm gắn liền với công cuộc khai quật, nghiên cứu khảo cổ từ cuối thế kỷ XIX do các học giả Pháp khởi xướng. Những cổ vật đầu tiên được tập hợp tại công viên Tourane, đặt nền móng cho bảo tàng sau này.

Henri Parmentier, nhà khảo cổ học chủ chốt của Trường Viễn Đông Bác Cổ (EFEO), là người tiên phong đề xuất và trực tiếp giám sát thiết kế bảo tàng, biến ý tưởng bảo tồn nghệ thuật Chăm thành hiện thực.

Những cột mốc quan trọng trong quá trình phát triển

• Năm 1915, Bảo tàng Điêu khắc Chăm được khởi công xây dựng. 
• Năm 1919, chính thức mở cửa đón công chúng. 
• Năm 1930, nơi đây mở rộng lần đầu và phân chia các khu vực theo vùng miền khai quật.
• Năm 2002, một tòa nhà hai tầng mới được xây dựng, mở rộng diện tích trưng bày. 
• Năm 2011, bảo tàng được xếp hạng Bảo tàng hạng 1 toàn quốc. 
• Năm 2021, được công nhận là di tích lịch sử cấp thành phố, một lần nữa khẳng định giá trị lịch sử, văn hóa và khoa học sâu sắc. 
• Năm 2023, bảo tàng khai trương Phòng trưng bày Văn hóa Chăm, góp phần làm phong phú thêm nội dung và hình thức trưng bày hiện đại.

Không gian trưng bày nghệ thuật Chăm Pa có gì đặc biệt?

Không gian kiến trúc giao thoa

Bảo tàng Điêu khắc Chăm là một công trình kiến trúc kết hợp độc đáo giữa tinh thần Chăm Pa và phong cách Gothic phương Tây. Thiết kế mái vòm hình vòng cung, đầu nhọn đặc trưng của kiến trúc Gothic hòa quyện cùng bố cục đền tháp Chăm tạo nên một tổng thể hài hòa, cổ kính nhưng không kém phần thơ mộng. Những bức tường vàng sẫm, giàn hoa sứ trắng và bóng râm của những hàng cây cổ thụ khiến bất kỳ ai bước vào cũng như được đưa trở về một miền ký ức xưa cũ.

Bộ sưu tập đồ sộ vượt thời gian

Với hơn 2.000 hiện vật được khai quật từ nhiều vùng đất Chăm cổ, bảo tàng hiện trưng bày khoảng 500 tác phẩm điêu khắc được chọn lọc kỹ lưỡng. Những tác phẩm này chủ yếu được chế tác từ sa thạch, đất nung và đồng, có niên đại từ thế kỷ VII đến XV.

“Nó sẽ chẳng khác gì những đống gạch, đống đá vô hồn nếu bạn không biết, không hiểu gì về nền văn minh này.”
Lời chia sẻ của một ai đó, như một lời nhắc dành cho bất kỳ ai lần đầu bước vào không gian này.

Bởi chỉ khi bạn thật sự nhìn bằng đôi mắt của người thấu hiểu, những phiến đá ấy mới trở thành những câu chuyện sống động. Khi đó, thần Shiva sẽ hiện lên cuồng nhiệt vũ điệu hủy diệt, thần Vishnu khoan thai giữ gìn trật tự vũ trụ, Tara dịu dàng từ bi, và Naga cuộn mình như linh xà bảo hộ. Các hiện vật được sắp đặt theo vùng khai quật như Trà Kiệu, Mỹ Sơn, Đồng Dương giúp du khách không chỉ ngắm nhìn cổ vật, mà còn lần theo dòng chảy phát triển của một nền văn minh từng rực rỡ bên bờ biển miền Trung.

Ba bảo vật của nền văn minh Chăm

Đài thờ Trà Kiệu là tác phẩm chạm khắc nổi tiếng nhất với những mảng miêu tả sinh động và kỹ thuật hoàn hảo. Đài thờ Mỹ Sơn E1 hấp dẫn khách tham quan bởi bố cục sinh động, thể hiện đời sống tu sĩ Ấn Độ giáo, mang đậm dấu ấn tâm linh và lịch sử. Còn tượng Bồ tát Tara, cao 1.148m, là tượng đồng lớn và duy nhất của bảo tàng, thể hiện vẻ uy nghiêm và thanh thoát vượt thời gian.

Hành trình du hành qua từng phòng trưng bày theo vùng

Du khách sẽ lần lượt đi qua các phòng trưng bày theo khu vực bên trong Bảo tàng Điêu khắc Chăm để cảm nhận sự đa dạng trong ngôn ngữ tạo hình. 

Phòng Trà Kiệu mang nét mềm mại, chuyển động của các tác phẩm thế kỷ X-XI. 

Phòng Mỹ Sơn thể hiện sự thay đổi của nghệ thuật Chăm qua các thời kỳ. 

Phòng Đồng Dương thể hiện rõ nét ảnh hưởng Phật giáo trong nghệ thuật Chăm cuối thế kỷ IX – đầu thế kỷ X. Các tượng Bồ tát và đài thờ tại đây mang dáng vẻ từ bi, chịu ảnh hưởng từ văn hóa Ấn Độ và Trung Hoa.

Phòng Tháp Mẫm gồm các tác phẩm được khai quật tại Bình Định, có niên đại thế kỷ XII–XIII. Phong cách điêu khắc tại đây thiên về kỹ thuật cao, hình khối chắc chắn và mang tính khuôn mẫu rõ nét.

Bên cạnh đó là các phòng trưng bày của Quảng Trị, Quảng Nam, Quảng Ngãi, Bình Định – Kon Tum, cùng phòng Văn khắc với các tấm bia đá mang nội dung phong phú về đời sống, tín ngưỡng và chính trị của Chăm Pa cổ.

Các khu vực trưng bày chuyên đề đặc biệt

Gốm Sa Huỳnh – Champa là nơi lưu giữ những món đồ gốm giản dị nhưng mang trong mình hơi thở của hai nền văn hóa cổ. Mỗi mảnh gốm là một nhịp nối giữa quá khứ xa xưa và lớp lớp đời sau.

Văn hóa Chăm Ninh Thuận đưa người xem đến với nhịp sống hiện đại của người Chăm qua những bộ trang phục rực rỡ, tiếng trống paranưng, nhạc cụ truyền thống và nét sinh hoạt thường ngày. Tất cả tạo nên một không gian vừa quen vừa lạ, đầy bản sắc.

Trưng bày ảnh “100 năm bảo tàng” là nơi lưu lại những lát cắt thời gian qua từng khung hình. Từ những ngày đầu sơ khai cho đến những đổi thay hôm nay, mỗi bức ảnh là một mảnh ghép của hành trình trăm năm.

Khu trưng bày kho mở là nơi giới thiệu 47 hiện vật chưa từng công bố, được mở ra từ năm 2019. Đây là điểm đến hấp dẫn cho những ai đam mê khảo cổ và muốn tiếp cận hiện vật ở khoảng cách gần hơn.

Cần lưu ý gì để chuyến tham quan bảo tàng thêm trọn vẹn?

Nội quy tham quan cần ghi nhớ

Du khách nên mặc trang phục lịch sự, không sờ vào hiện vật, không ngồi hoặc leo lên bục trưng bày. Hành lý trên 3kg cần gửi tại quầy. Trong khuôn viên bảo tàng, không được mang theo thức ăn, đồ uống, chất dễ cháy hay vật nguy hiểm. Giữ trật tự, vệ sinh chung là yêu cầu bắt buộc nhằm bảo vệ môi trường văn hóa cho tất cả mọi người.

Kế hoạch nâng cấp năm 2025

Từ tháng 5/2025, Bảo tàng Điêu khắc Chăm bắt đầu cải tạo không gian trưng bày và sân vườn, kéo dài trong 6 tháng. Trong thời gian này, bảo tàng vẫn mở cửa phục vụ bình thường, tuy nhiên một số khu vực sẽ tạm thời hạn chế tiếp cận để đảm bảo an toàn thi công. 

Ăn, chơi gì gần Bảo tàng Điêu khắc Chăm?

Gợi ý ẩm thực gần bảo tàng

Kung Fu Noodle Restaurant

• Địa chỉ: 124B Đường 2 Tháng 9, phường Hòa Cường, Đà Nẵng
• Giờ mở cửa: 10:00 – 13:30 | 16:30 – 21:30
• Giá tham khảo: 20.000 – 60.000 VNĐ
  

Nhà hàng Hong Kong với không gian ấm cúng, phục vụ các món mì phong phú như mì tomyum, mì Tứ Xuyên, mì Đài Loan, mì phô mai cùng các món dimsum như sủi cảo, há cảo, xíu mại. Thích hợp cho nhóm bạn hoặc gia đình.

Bánh mì tươi Panini

• Địa chỉ: 33 Phan Thành Tài, phường Hòa Cường, Đà Nẵng
• Giờ mở cửa: 11:00–14:30 | 17:00–21:30 (Thứ ba – Chủ nhật)
• Giá tham khảo: 35.000 – 175.000 VNĐ

Tiệm đồ Âu nhỏ xinh, decor hiện đại và dịu nhẹ. Không gian yên tĩnh phù hợp cho cặp đôi hoặc nhóm bạn thích chụp hình sống ảo. Đặc biệt, quán còn có các trò chơi dành cho khách trong lúc đợi món.

Bún bò bà Rơi

• Địa chỉ: 5 Phan Thành Tài, phường Hòa Cường, Đà Nẵng
• Giờ mở cửa: 06:00 – 22:00
• Giá tham khảo: 35.000 – 80.000 VNĐ

Quán có không gian nhỏ, gọn gàng, nằm gần bảo tàng. Bún bò ở đây được nấu với nước dùng từ xương bò, vị thanh và không quá béo. Tô bún có nhiều lựa chọn topping như gân, chả cua, huyết và giò heo. 

Bếp của Ngoại

• Địa chỉ: 50 Đường 2 Tháng 9, phường Hải Châu, Đà Nẵng
• Giờ mở cửa: 10:00 – 20:00
• Giá tham khảo: 19.000 – 75.000 VNĐ

Quán chuyên các món cơm gia đình kiểu miền Trung. Không gian bài trí đơn giản, gần gũi. Thực đơn gồm cơm, canh, món mặn, món xào, phục vụ nhanh. Vị trí gần bảo tàng, thích hợp cho khách đi theo nhóm nhỏ hoặc gia đình nghỉ trưa.

Ẩm thực Trần

• Địa chỉ: 11 Nguyễn Văn Linh, phường Hải Châu, Đà Nẵng
• Giờ mở cửa: 07:00 – 22:00
• Giá tham khảo: 80.000 – 150.000 VNĐ/người

Một trong những thương hiệu ẩm thực nổi tiếng tại Đà Nẵng, chuyên các món đặc sản như bánh tráng cuốn thịt heo, mì Quảng, nem lụi. Không gian rộng, phục vụ chuyên nghiệp, thích hợp cho khách du lịch đoàn lớn.

Mỳ Quảng Bà Mua

• Địa chỉ: 44 Lê Đình Dương, phường Hải Châu, Đà Nẵng
• Giờ mở cửa: 06:30 – 22:00
• Giá tham khảo: 50.000 – 89.000 VNĐ

Quán mỳ quảng quen thuộc với người địa phương. Mỳ Quảng tại đây đậm đà, đầy ắp topping như thịt gà, trứng, chả, bánh đa. Không gian gọn gàng, phù hợp cho khách đi đơn hoặc nhóm nhỏ.

Các quán cà phê, tráng miệng quanh bảo tàng

Chè Liên

• Địa chỉ: 16-17 Đường 2 Tháng 9, phường Hải Châu, Đà Nẵng
• Giờ mở cửa: 07:30 – 23:00
• Giá tham khảo: 12.000 – 30.000 VNĐ

Quán chè lâu đời, nổi bật với món chè sầu riêng béo thơm, mát lạnh. Ngoài ra còn có chè thái, chè bưởi, rau câu, nước sâm. Thích hợp để ghé lại giải nhiệt sau hành trình khám phá bảo tàng.

Coffeeinspring

• Địa chỉ: 83/2 Trần Phú, phường Hải Châu, Đà Nẵng (hẻm Indochina)
• Giờ mở cửa: 07:30 – 22:00
• Giá tham khảo: 17.000 – 35.000 VNĐ

Quán cà phê nhỏ yên tĩnh, phong cách giống Đà Lạt giữa lòng Đà Nẵng. Matcha và cold brew là món chủ lực. View vỉa hè đẹp, không gian phù hợp để đọc sách, trò chuyện nhẹ nhàng.

Highlands Coffee – VTV8

• Địa chỉ: 258 Bạch Đằng, phường Hải Châu, Đà Nẵng
• Giờ mở cửa: 07:00 – 22:00
• Giá tham khảo: 29.000 – 69.000 VNĐ

Cơ sở Highlands Coffee hiện đại, view hướng thẳng cầu Rồng và sông Hàn thơ mộng. Rất tiện để nghỉ chân buổi tối, ngắm cảnh thành phố lên đèn.

Phúc Long Coffee & Tea

• Địa chỉ: 511 Trần Hưng Đạo, phường An Hải Nam, Đà Nẵng
  
• Giờ mở cửa: 07:00 – 22:30
  
• Giá tham khảo: 40.000 – 80.000 VNĐ.

Một trong những cơ sở lớn tại Đà Nẵng của Phúc Long, nằm ven sông Hàn với tầm nhìn ra Cầu Rồng. Không gian rộng, thoáng mát, thích hợp để học tập, làm việc hoặc trò chuyện nhóm.

XLIII Coffee

• Địa chỉ: Lô 422 đường Ngô Thì Sĩ, phường Ngũ Hành Sơn, Đà Nẵng
• Giờ mở cửa: 06:30 – 22:30
• Giá tham khảo: 125.000 – 500.000 VNĐ

Quán cà phê phục vụ Specialty Coffee, nổi bật với không gian tối giản. Tại đây bạn có thể chứng kiến quy trình rang xay và được giới thiệu chi tiết về nguồn gốc từng loại hạt.

Nếu bạn từng ấn tượng với những câu chuyện sống động tại Bảo tàng Đà Nẵng, thì hành trình đến Bảo tàng Điêu khắc Chăm sẽ là một bước sâu hơn vào tầng trầm tích văn hóa của miền Trung. Không đơn thuần là nơi trưng bày cổ vật, bảo tàng như một lát cắt thời gian – nơi nghệ thuật, tôn giáo và lịch sử Chăm Pa giao thoa đầy mê hoặc. Đặt hai bảo tàng cạnh nhau trong hành trình khám phá, bạn sẽ thấy Đà Nẵng không chỉ có biển xanh, cầu rồng, mà còn có một chiều sâu văn hóa rất riêng, rất lặng mà cũng rất lôi cuốn.

___________________

(*) Hình ảnh được thu thập từ nhiều nguồn khác nhau.